3 Aralık 2016 Cumartesi

OSMANLI DEVLETİ VE KARDEŞ KATLİ

                


Osmanlı Devleti denince aklımıza hep parlak zaferler, güçlü hükümdarlar ve tarihe damga vurmuş bir devlet gelir. O dönemde kısmen, günümüzde ise Osmanlının çokça eleştiri aldığı en büyük konu hiç şüphe yok ki kardeş katli ve öldürülen hanedan üyeleridir.


Osmanlı tarihine baktığımızda ilk kardeş katli 1. Muradın oğlu savcı bey ile kardeşleri Halil ve İbrahimi öldürmesiyle başlar. Daha sonra bu ölümler ardı arkası kesilmeyen bir şekilde devam eder ve Fatih Sultan Mehmet döneminde yasalaştırılır, yani artık kardeş katli meşru, kanuni bir hale gelir. İstanbul u fetih eden bu büyük padişah kundakta ki kardeşi Ahmet i öldürmüştür. Osmanlıya halifeliği getiren Yavuz Sultan Selim yine 2 kardeşini ve babası 2. Bayezid i öldürmüştür. Ve günümüzde çok konuşulan hatta o dönem Avrupa da Muhteşem olarak adlandırılan dönem Kanuni Sultan Süleyman ve saltanatı. Gerekse aşkları, gerekse veziri, şehzadeleri ve ihtişamıyla kendi döneminde ve günümüzde çok konuşulan hatta o dönem bir çok Avrupa tiyatrosuna konu olan Kanuni dönemi. Kanuni ilk olarak beraber büyüdüğü ve tahta çıktıktan sonra beraberinde saraya getirip vezir i azam ı yaptığı Pargalı İbrahimi boğdurtmuştur, bu olay kendi döneminde ve hatta günümüzde bile fırtınalar koparmıştır ve bu dostluk hazin bir şekilde sona ermiştir. Benim fikrim şudur ki; İbrahim Paşa öldürülmese Kanuniyle hayalini kurdukları Romanın fethini gerçekleştirebilirlerdi. Ve yine üstünden yüzyıllar geçmesine rağmen acısı hala süren tüm dünyada etki yapan Şehzade Mustafa nın öldürülmesi. Şehzade Mustafa Yaşı 40,a gelmesine rağmen sabırla tahta çıkacağı günü bekleyen tüm kaynaklara göre bilgili, yiğit bir şehzadedir. Asker ve reaya onun padişah olmasını çok istemektedir ama onun arkasından kuyusunu kazan Hürrem Sultan ve Rüstem Paşanın entrikaları maalesef onun sonunu getirmiştir ve Konya da Padişahın çadırında dilsiz cellatlara boğdurulmuştur. Bu ölüm öylesine acı olmuştur ki asker ve reaya günlerce yas tutmuştur. Taşlıcalı Yahya tarihin en acı mersiyelerinden biri olan Şehzade Mustafa Mersiyesini yazmıştır. Bu ölüm Avrupa da sayısız tiyatro ve bale gösterilerine konu olmuştur ve tarihe kare bir leke olarak geçmiştir. Günümüzde bir dizinin etkisiyle de olsa Şehzade Mustafa nın ölümü yine hafızalarda canlanmış ve ölümü yüzyıllar geçse bile hala herkes tarafından yadırganmakta ve acıyla karşılanmaktadır. Şehzade Mustafa nın öldürülmesine dayanamayan Şehzade Cihangir intihar etmiş, Şehzade Bayezid ta Kanuni tarafından öldürülmüştür, yine Kanuni Şehzade Mustafa nın çocukları da dahil bir çok torununu da öldürtmüştür.



Evet tarihe baktığımızda sayısızca zaferler, ihtişam ve saltanat görüyoruz, ama diğer bir pencereden baktığımızda bu ihtişamın yanında nice acılar, üzüntüler ve bir babanın evladına gözünü kırpmadan kıyabildiğini görüyoruz. Günümüzden Osmanlıya baktığımızda bu derin acıları hala yürek burkarak okuyor ve yanlışlıkları görebiliyoruz ama yaşanmadan bazı şeyler görülemiyor iyisi veya doğrusuyla zaman gösteriyor bunu ve son olarak Şehzade Mustafa nın katlinin yanlışlığını kardeşi Selimi in tahta çıkışından sonra görebiliyoruz ve devletin çöküşü de başlıyordu böylece, belki de Şehzade Mustafa tahta geçse Osmanlı çok farklı bir konumda olabilirdi ama yaşanması gerekenler yaşandı ve bir çok şeyi iyi yapan devlet bazı olgularda kendi ayağına kurşun sıkmış ve kaçınılmaz sonunu hazırlamış oldu.